حكمت و عرفان ، در شعر و ادب نيز جايگاه عالى داشته و يكى از شعرا و ادباى كم‌نظير در خطهء فارس بوده است . وى اشعار بسيارى را سروده و ديوان شعرى از او به‌جا مانده است . « 1 » بسيارى از اشعارى كه در مكاتيب وى آمده از خود او مىباشد . انديشهء سياسى و اجتماعى قطب در بينش عرفانى شيخ عبد اللّه قطب ، عالمى است عارف ، وى اساس سلوك و سير عملى خود را ، خردورزى و دانش منوّر به نور وحى مىداند ، نه صرفا مطالب ذوقى مادون عقل كه گاه ممكن است به گونه‌اى به حسّ و طبيعت و حالات انفعالى و احساسات بشرى نزديك باشد . البته بىگمان ، او ذوق عالى عرفانى ما فوق عقل را كه چشيدن حقايق و معانى است ، نه تنها جائز بلكه هدف قصواى انسان مىداند . ذوق مادون عقل و ذوق در مقام تلوين در نظر او پسنديده نيست ، ليكن ذوق متمكنين را ستوده و ممدوح مىداند ، بلكه خود صاحب علم الأذواق عالى عرفانى بوده است . ملّا عبد اللّه قطب شاگردان و مريدان خود را به كسب و كار و تلاش ، تحصيل علم ، سير و سلوك و رياضات شرعى ، سعى در اصلاح امور اجتماع مسلمين ، حضور مثبت و پويا در جامعه و احياى سنّت نبوى صلى اللّه عليه و آله دعوت كرده و در اين رابطه راهكارهاى عملى ارائه داده است . وى عارفى راستين است كه دربارهء مشكلات جامعه ، در ابعاد مختلف اخلاقى ، علمى ، معنوى ، روابط اجتماعى و حتى امور اقتصادى و معيشتى ، نه تنها بىتفاوتى را برنمىتافته ، بلكه به شدت حساس ، متعهّد و فعّال بوده است . اين حساسيّت و اهتمام ، از مجموعهء نامه‌هايش پيدا است . وى نسبت به طهارت و سلامت اجتماع مسلمين ، بسيار احساس وظيفه مىنموده ، لذا شخصا به اقامهء امر به معروف و نهى از منكر و

--> ( 1 ) . ر . ك : تذكرهء روز روشن ، مولوى محمد مظفر حسين صبا ، ( تهران ، 1343 ) ، ص 663 ، و نيز الذريعه ، ج 9 ، ص 884 ؛ هفت اقلم ، ( ط علمى ، تهران ) ، امين احمد رازى .